Smutek czy depresja?
Smutek sam w sobie jest normalnym zjawiskiem. To emocja, której od czasu do czasu doświadcza każdy z nas w odpowiedzi na różne wydarzenia i sytuacje. Nie powinien być stanem przewlekłym. Mija wraz z zdolnością do ukierunkowania uwagi na pojawiające się na horyzoncie nowe okoliczności, sytuacje, plany. O prawdopodobieństwie depresji możemy mówić, gdy smutek staje się niejako tłem dla codzienności oraz towarzyszą mu dodatkowe objawy. Powyższa sytuacja stanowi przesłankę ku dokładniejszemu przejrzeniu się, czy aby na pewno mówimy jeszcze o „zwykłym smutku” czy o doświadczaniu depresji.
Dlaczego pojawia się depresja?
Brak jednoznacznej przyczyny warunkującej zachorowanie na depresję. Współcześnie mówi się o kombinacji czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych. Aspekt biologiczny może dotyczyć np. neuroprzekaźnictwa, czynników genetycznych i hormonalnych oraz neuroplastyczności. Z kolei zarówno same doświadczenia życiowe jednostki, jak i sposoby ich interpretowania oraz radzenia sobie z nimi zaliczamy do czynników psychologicznych. Ponadto, kwestie takie jak samotność, brak wsparcia ze strony innych, problemy finansowe czy utrata pracy, które zaliczamy do czynników społecznych w interakcji z aspektem biologicznym i psychologicznym mogą stanowić dodatkowe ryzyko zachorowania na depresję.
Na jakie dodatkowe objawy należy zwrócić uwagę?
Depresja może przybierać różne formy, nie u każdego muszą występować takie same objawy. Niemniej, uwagę powinny wzbudzić:
- obniżony nastrój
- istotne zmniejszenie lub brak zaangażowania w dotychczasowe zainteresowania
- utrata zdolności do odczuwania radości i przyjemności
- znaczący spadek energii i motywacji powodujący ograniczenie lub rezygnację z dotychczasowych aktywności
- nadmierna płaczliwość
- obniżona zdolność koncentracji i uwagi
- zaburzenia snu (np. częste wybudzenia, bezsenność, nadmierna senność)
- zmiany apetytu (spadek lub zwiększenie apetytu)
- nadmierne/ nieadekwatne poczucie winy
- dolegliwości fizyczne/ somatyczne niemające przyczyny w innych stanach chorobowych (np. bóle głowy/ brzucha bez podłoża medycznego)
- obniżone libido (często skutkujące ograniczeniem lub brakiem dotychczasowo inicjowanej aktywności seksualnej)
- pesymistyczne, zniekształcone myśli o sobie, na temat przyszłości, własnego doświadczenia i otoczenia
- myśli lub czyny samobójcze
Jeżeli nie smutek i depresja, to co?
Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że objawy depresyjne, mogą świadczyć zarówno o przebiegu depresji, jak i mogą występować m.in. w:
- chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD)
- doświadczaniu żałoby
- reakcjach na stres i trudne wydarzenia życiowe
- przebiegu wypalenia zawodowego w wyniku przyjmowanych leków
- w związku z zażywaniem/ odstawieniem przyjmowanych środków psychoaktywnych
- przebiegu zaburzeń osobowości
- stanach mających inne źródło niż psychiczne podłoże (np. somatyczne, hormonalne, niedobory witamin), np. niedoczynność tarczycy, anemia
Istotnym elementem jest więc adekwatna diagnoza różnicująca objawy depresyjne z innymi możliwymi przyczynami, uwzględniając kontekst, okoliczności zaistnienia objawów, ich ilość, nasilenie, czas trwania oraz wykluczenie innych stanów chorobowych.
Czasem możemy mieć do czynienia z współwystępowaniem różnych stanów chorobowych, np. w przebiegu choroby onkologicznej osoba może również zachorować na depresję. Jedno nie musi wykluczać drugiego. Źródło trudności może być złożone, czasem trudne do uchwycenia, a poszczególne objawy mogą wpływać na siebie nawzajem, np. zaburzenia snu związane z pracą zmianową mogą w konsekwencji przyczyniać się do wtórnych objawów depresyjnych (np. trudności z koncentracją, obniżenie nastroju i aktywności). W tym przykładzie, zaburzenia snu są problemem pierwotnym, a nie konsekwencją i objawem depresji samej w sobie.
Leczenie depresji
Depresja jest chorobą, którą można i należy leczyć. Do podstawowych metod leczenia zaliczamy farmakoterapię i psychoterapię. Zalecenia, o których decyduje specjalista mogą być różne w zależności od nasilenia i przebiegu objawów. Nie bagatelizuj niepokojących Cię objawów. Zawsze warto skonsultować je z lekarzem rodzinnym, psychiatrą lub psychologiem. Jeśli obserwujesz niepokojące objawy u bliskiej osoby, warto porozmawiać z nią o swoich spostrzeżeniach i zachęcić ją do skorzystania z profesjonalnej pomocy.
Jeżeli po przeczytaniu któregokolwiek posta na blogu masz poczucie, że warto skonsultować się z psychologiem lub od jakiegoś czasu towarzyszą Ci trudności natury psychologicznej, które chciałbyś omówić na konsultacji psychologicznej, zapraszam serdecznie do Gabinetu psychoterapii i pomocy psychologicznej, który znajduje się w Katowicach przy ulicy Kossutha 6.
Umów się na spotkanie już dziś pod numerem: 573 888 424. Jeśli nie odbiorę, oddzwonię.
Więcej informacji znajdziesz tu.